Download Instagram Photos

FELLİNİ SİNEMATOGRAFİSİNE ZEYL

Ünlü İtalyan sanat tarihçisi Federico ZERİ tarafından bir başyapıt olarak değerlendirilen (Bkz. http://www.tercumaniahval.com/fellini-sinematografisi-son / yazıda yer verdiğimiz röportajdan) ve Dolce Vita (Tatlı Hayat) filminden sonra Fellini deyince akla ilk gelen ve onun sinematografisini anlatma sadedinde adı en çok zikredilen filmi orjinal adıyla Luci del varietà yani Varyete Işıkları’ndan da bahsetmemiz gerekiyordu.

Tercumaniahvalde 3 bölümde biten ‘Fellini Sinematografisi’ başlıklı yazı dizimizde ( http://www.tercumaniahval.com/fellini-sinematografisi-1/#more-7177 ) eksikliği en çok hissedilen film “Varyete Işıkları” olmuştur herhalde. Belki buna Beyaz Şeyh ve Gemi Kalkıyor gibi filmlerini de ekleyebiliriz ama bunu da artık üniversite kürsülerindeki araştırmacılar bırakıyoruz. Bu meyanda yeterince kalem oynattık.

Gecikmelide olsa 1950 yapımı bu filmi şimdi tanıtıyoruz ama ilk önce kısaca ‘I Vitelloni’ (Aylaklar) filminden bahsedip sonrasında ‘Varyete Işıkları’na geçeceğiz.

AYLAKLAR ( I Vitelloni)-1953

Bir İtalyan kasabasında sıradan gibi gözüken beş aylağın hayatlarına odaklanan Fellini film ilerledikçe teferruata girip aslında bir arada iken çok neşeli gözüken bu insanların hayatlarının hiçte göründüğü gibi sakin ve huzurlu olmadığını anlatır bize.

Filmin özgün adı olan “I Vitelloni” fazla irileşmiş, büyümüş ancak halâ verim alınamayan dana anlamına gelmektedir ve bu filmden sonra İtalyanca argosuna girmiş bir kelimedir.(Paparazzi deyimini de sinema alemine ‘Dolce Vita’ filmiyle armağan ettiğinden bahsetmiştik önceki yazılarımızda) Filmdeki gençlerin de, aslında yaşları hayli ilerlemiş olmasına rağmen ortada henüz ürettikleri bir şey yoktur.

Film ilerledikçe sizi meraklandıran (Sandra’nın kaybolması gibi) öğeleriyle kendini izlettirmeyi başarıyor.

İnsanların hayatlarında duydukları arzu ve ihtirasa gem vuramazlarsa ne gibi acılar çekip- çektireceklerini usta işi bir senaryoyla anlatmış Fellini.

VARYETE IŞIKLARI (İtal. Luci del varietà / The Lights Of Variety -1950)

Varyete Işıkları, Fellini’nin yabancısı olmadığı bir alanda, gösteri dünyasında geçiyor.

Sanatçı olmanın zorluğu, eğlence dünyasında yeni trendler, bu trendlere yenilen eski usul sanatçılar gibi konuları anlatan filmin bence asıl derdi bu iken görünüşte şehir şehir gezen Checco Dal Monte liderliğindeki ikinci sınıf bir varyete kumpanyasına katılmak isteyen Liliana ile Dal Monte arasındaki gönül ilişkisinin Roma’ya kadar uzanan macerasını melodrama kaçmadan ama melodramın bütün imkanlarını kullanarak dimağınızda acıklı ve hüzünlü bir hikaye tadında anlatıyor.

Filmi izlerken gülüyorsunuz zaten yönetmende bazı sahnelerde sizi güldürmek ve gülümsetmek istemiş ama gerek final gerekse bazı sahnelerde karakterlerin yaşadığı çaresizlikler ve yıkımları görünce Charlie Chaplin’in ‘Hayat yakın plan komedi genel plan trajedidir’ sözünün gerçekleştiğini görüyorsunuz.

Kumpanya lideri ya da art direktörü) diyelim Checco Dal Monte’ye İtalyanların “Muhsin Bey”i desek yanılmış olmayız.

Dal Monte’nin değiştiremediği alışkanlıkları vardır yeni eğlence dünyası yeni ilişki biçimleri ona hitap etmemekte bu dünyayı acımasız bulmakta ama sevdiği kadını bu dünyaya kabul ettirmenin yolu da bu bayağılıkları kabul edip tüm gücünü kullanmaktan geçmektedir. Fakat Dal Monte giyimiyle, hayalleriyle değişemeyecek kadar konservatiftir yani muhafazakar birisidir .

Sanatçı saflığını ve hayalperestliğini, kırılganlığını iki ana karakteri ile verdiği bir sahne izleyelim filmden şimdi . Filmin iki ana karakteri Checco Dal Monte ve Liliana yan yana

ibrahimdemirkan

1972 Ankara doğumlu. Ankara İlahiyat mezunu. MEB'de öğretmen. EĞİTEK TV'de yapımcı ve yönetmen.

FELLİNİ SİNEMATOGRAFİSİNE ZEYL” için 2 yorum

  • 25/06/2010 tarihinde, saat 09:14
    Permalink

    Fellini’den ilginç bir söz

    “Bir insanın gerek kendisi ve gerek başkalarıyla ilişkileri, gerekse de hayatın gizemleri konusundaki bütün araştırmaları tinsel ve gerçek anlamda dinsel bir araştırmadır.”

    Yanıtla
  • 02/05/2016 tarihinde, saat 23:56
    Permalink

    Doyurucu bir yazı dizisi felliniyi tanıdım ve filmlerini izleyeceğim tşkler

    Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

*
= 3 + 0

Facebook hesabımız Twitter Hesabımız